Γιατί το ηλεκτρικό σου δεν «βγάζει» τα χιλιόμετρα που «υπόσχεται» ο κύκλος WLTP;

Το έχουμε δει ξανά και ξανά στα μέσα ενημέρωσης – και πιθανόν το έχεις ζήσει και ο ίδιος: οδηγοί ηλεκτρικών αυτοκινήτων, ξεκινούν για ένα μεγάλο ταξίδι με αισιοδοξία και καταλήγουν σε έναν ταχυφορτιστή με… νεύρα. Η αυτονομία που υπόσχεται το φυλλάδιο δεν βγαίνει στην πράξη, ειδικά όταν το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής, γίνεται σε αυτοκινητόδρομο με σταθερά 120–130 km/h. Η αυθόρμητη αντίδραση, είναι να κατηγορηθεί ο κύκλος WLTP ως «παραπλανητικός». Όμως το πρόβλημα δεν είναι ακριβώς εκεί.

Ο WLTP δεν σχεδιάστηκε για να προβλέπει ρεαλιστικά την αυτονομία σε μεγάλα ταξίδια με υψηλές ταχύτητες. Πρόκειται για ένα εργαστηριακό πρωτόκολλο μέτρησης, χρήσιμο για συγκρίσεις μεταξύ μοντέλων – όχι για να σου πει πόσα χιλιόμετρα θα κάνεις με 130 km/h, φορτωμένο αυτοκίνητο και κλιματισμό στο φουλ.

Τι είναι πραγματικά ο κύκλος WLTP – και τι δεν είναι

Ο WLTP (Worldwide Harmonized Light Vehicles Test Procedure) αντικατέστησε τον παλιό, ξεπερασμένο NEDC και πράγματι αποτελεί βελτίωση. Η δοκιμή περιλαμβάνει συνδυασμό αστικής, περιαστικής και «αυτοκινητοδρομικής» οδήγησης σε εργαστήριο, σε μια διαδρομή περίπου 23 χιλιομέτρων. Η μέση ταχύτητα κινείται γύρω στα 46 km/h, ενώ τα πολύ σύντομα «ξεσπάσματα» υψηλής ταχύτητας, φτάνουν έως περίπου 130 km/h.

Το αποτέλεσμα; Ένα τυποποιημένο και αναπαραγώγιμο νούμερο, ιδανικό για να συγκρίνεις, για παράδειγμα, ένα Tesla Model S με ένα BMW i4 κάτω από ίδιες συνθήκες. Αυτό που δεν κάνει ο WLTP, είναι να προσομοιώνει ένα πραγματικό ταξίδι 400–500 χιλιομέτρων σε αυτοκινητόδρομο, με σταθερή υψηλή ταχύτητα. Εκεί αρχίζουν οι μεγάλες αποκλίσεις.

Η φυσική δεν συγχωρεί: αεροδυναμική και κατανάλωση

Ο βασικός «ένοχος» για τη μείωση της αυτονομίας στον αυτοκινητόδρομο, είναι η αεροδυναμική αντίσταση. Η δύναμη που πρέπει να νικήσει το αυτοκίνητο αυξάνεται με το τετράγωνο της ταχύτητας. Με απλά λόγια, η μετάβαση από τα 110 στα 130 km/h δεν ανεβάζει απλώς λίγο την κατανάλωση – την εκτοξεύει. Ένα ηλεκτρικό που καίει (ή μάλλον καταναλώνει) 15 kWh/100 km στην πόλη, μπορεί εύκολα να βρεθεί στις 25 ή ακόμα και 30 kWh/100 km στον αυτοκινητόδρομο.

Τα ηλεκτρικά SUV το πληρώνουν αυτό ακόμη περισσότερο. Η μεγαλύτερη μετωπική επιφάνεια και ο χειρότερος συντελεστής οπισθέλκουσας, τα κάνουν λιγότερο αποδοτικά στις υψηλές ταχύτητες. Έτσι, ένα SUV μπορεί να έχει παρόμοια WLTP αυτονομία με ένα αεροδυναμικό sedan, αλλά στον αυτοκινητόδρομο η διαφορά υπέρ του sedan, γίνεται χαοτική.

Ανάκτηση ενέργειας και απόδοση κινητήρα: οι «παγίδες» της πόλης

Στην πόλη, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα ευνοούνται από την ανάκτηση ενέργειας κατά το φρενάρισμα. Αυτό βοηθά να «φουσκώνουν» οι μετρήσεις του WLTP. Στον αυτοκινητόδρομο, όμως, δεν φρενάρεις συχνά – άρα δεν ανακτάς ενέργεια. Παράλληλα, ορισμένοι ηλεκτροκινητήρες, είναι βελτιστοποιημένοι για χαμηλές και μεσαίες ταχύτητες, εκεί δηλαδή που «γράφει» ο WLTP. Σε υψηλές ταχύτητες, η απόδοσή τους πέφτει, ανεβάζοντας περαιτέρω την κατανάλωση.

Θερμική διαχείριση: ο αόρατος παράγοντας που τρώει αυτονομία

Η συνεχής οδήγηση με 130 km/h για μία ώρα ή περισσότερο, καταπονεί την μπαταρία και τα ηλεκτρονικά ισχύος. Η θερμότητα αυξάνεται και το σύστημα ψύξης μπαίνει σε εντατική λειτουργία. Αν η θερμική διαχείριση δεν είναι ιδιαίτερα αποδοτική, τότε ενεργοποιούνται επιπλέον μηχανισμοί προστασίας, που καταναλώνουν ενέργεια ή ακόμα και περιορίζουν την απόδοση. Όλα αυτά μεταφράζονται σε χαμένα χιλιόμετρα αυτονομίας – αθόρυβα αλλά σταθερά.

Διπλή ένδειξη αυτονομίας: η απλή λύση που λείπει

Η λύση δεν είναι να «καταργηθεί» ο WLTP, αλλά να συμπληρωθεί. Φαντάσου κάθε ηλεκτρικό αυτοκίνητο να συνοδεύεται υποχρεωτικά από δύο νούμερα:

• Συνδυασμένη αυτονομία WLTP

• Ρεαλιστική αυτονομία σε αυτοκινητόδρομο με σταθερά 120–130 km/h

Έτσι, ο αγοραστής θα ξέρει από πριν ότι ένα μοντέλο, μπορεί να γράφει 450 χλμ. σε μικτή χρήση, αλλά μόνο 280–300 χλμ. σε ταξίδι. Τέλος οι δυσάρεστες εκπλήξεις στο πρώτο road trip, τέλος το άγχος στους ταχυφορτιστές.

Το γερμανικό παράδειγμα δείχνει τον δρόμο

Στη Γερμανία, η ADAC, εφαρμόζει ήδη πιο ρεαλιστικές δοκιμές με το πρωτόκολλο Ecotest, που περιλαμβάνει πραγματικές συνθήκες αυτοκινητοδρόμου, με παρατεταμένες ταχύτητες έως 130 km/h. Τα αποτελέσματα αυτά έχουν μεγαλύτερη αξιοπιστία στα μάτια των καταναλωτών και των μέσων ενημέρωσης. Έτσι, οι αγοραστές γνωρίζουν εξαρχής ότι ένα ηλεκτρικό sedan, μπορεί να χάσει 30–40% της αυτονομίας του σε υψηλές ταχύτητες – και προσαρμόζουν ανάλογα τις προσδοκίες τους.

Συμπέρασμα: η διαφάνεια σκοτώνει το άγχος αυτονομίας

Το πρόβλημα δεν είναι ότι τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα «λένε ψέματα». Το πρόβλημα είναι ότι συγκρίνουμε εργαστηριακά νούμερα με πραγματικές συνθήκες ταξιδιού. Όσο πιο γρήγορα καθιερωθούν ξεκάθαρες μετρήσεις αυτονομίας για τον αυτοκινητόδρομο, τόσο πιο γρήγορα θα εξαφανιστούν οι απογοητεύσεις των νέων ιδιοκτητών EV. Και τότε, το άγχος αυτονομίας θα πάψει να είναι ο Νο1 μύθος γύρω από την ηλεκτροκίνηση.

Πηγή: rouleur-electrique.fr