Η ένδειξη π.χ «έως 700 χλμ. αυτονομίας WLTP», αποτελεί πλέον βασικό στοιχείο στις προδιαγραφές σχεδόν κάθε νέου ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Στην πράξη, όμως, πολλοί οδηγοί διαπιστώνουν, ότι η απόσταση που μπορούν να διανύσουν με μία φόρτιση είναι αρκετά μικρότερη.
Σημαίνει αυτό ότι οι αυτοκινητοβιομηχανίες παρουσιάζουν υπερβολικά αισιόδοξα στοιχεία; Όχι ακριβώς. Η πραγματική εξήγηση, βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η επίσημη δοκιμή WLTP και κυρίως στις συνθήκες κάτω από τις οποίες αυτή διεξάγεται.
Το WLTP δεν δημιουργήθηκε για να προβλέψει με απόλυτη ακρίβεια πόσα χιλιόμετρα θα κάνει κάθε οδηγός στον δρόμο. Στόχος του είναι να προσφέρει ένα κοινό και αυστηρά τυποποιημένο σημείο αναφοράς, ώστε τα αυτοκίνητα διαφορετικών κατασκευαστών, να μπορούν να συγκρίνονται μεταξύ τους.
Τι ακριβώς μετρά το WLTP;
Το WLTP αντικατέστησε το παλαιότερο πρότυπο NEDC και σχεδιάστηκε ώστε να είναι πιο κοντά στις πραγματικές συνθήκες οδήγησης. Πριν ξεκινήσει η δοκιμή, εξετάζονται λεπτομερώς τα χαρακτηριστικά του οχήματος.
Στη διαδικασία λαμβάνονται υπόψη το βάρος, η αντίσταση κύλισης των ελαστικών και η αεροδυναμική του αμαξώματος. Ακόμη και οι αλλαγές που προκαλεί ο προαιρετικός εξοπλισμός, μπορούν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια: δεν πιστοποιούνται ξεχωριστά όλες οι πιθανές διαμορφώσεις ενός μοντέλου. Συνήθως αξιολογούνται οι πιο ευνοϊκές και οι λιγότερο ευνοϊκές εκδόσεις, ενώ οι ενδιάμεσες τιμές, προκύπτουν με βάση τους υπολογισμούς του κατασκευαστή.
Και εδώ αρχίζουν οι πρώτες αποκλίσεις από την καθημερινότητα.
Το κλιματιστικό δεν αποτελεί μέρος της δοκιμής
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία που επηρεάζουν την πραγματική κατανάλωση ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου, δεν υπολογίζεται με τον τρόπο που θα περίμενε κανείς: το σύστημα κλιματισμού.
Κατά τη διάρκεια του κύκλου WLTP, ο κλιματισμός παραμένει απενεργοποιημένος. Αυτό σημαίνει ότι δεν αποτυπώνεται η ενέργεια που απαιτείται για να ψυχθεί, ή να θερμανθεί η καμπίνα.
Για ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η θέρμανση και η ψύξη, μπορούν να αυξήσουν αισθητά την κατανάλωση ενέργειας.
Παράδοξο είναι επίσης το γεγονός ότι ένα αυτοκίνητο με αντλία θερμότητας, μπορεί να εμφανίζει διαφορετική επίσημη κατανάλωση, από ένα αντίστοιχο μοντέλο χωρίς αυτήν, παρότι η αντλία θερμότητας μπορεί να αποδειχθεί πιο αποδοτική σε πραγματικές συνθήκες.
Οι συνθήκες της δοκιμής είναι ιδανικές
Το WLTP πραγματοποιείται σε αυστηρά ελεγχόμενο περιβάλλον. Η θερμοκρασία του θαλάμου δοκιμών είναι περίπου 23°C, ενώ δεν λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικοί άνεμοι που μπορεί να συναντήσει ένα αυτοκίνητο στον δρόμο.
Υπάρχει ανεμιστήρας μπροστά από το όχημα, όμως αυτός χρησιμοποιείται κυρίως για την ψύξη των μηχανικών και ηλεκτρικών εξαρτημάτων και όχι για την προσομοίωση ενός πραγματικού αντίθετου ανέμου.
Επομένως, το αυτοκίνητο δοκιμάζεται χωρίς βροχή, χωρίς έντονο αέρα και χωρίς τις μεγάλες θερμοκρασιακές μεταβολές, που συναντά ένας οδηγός κατά τη διάρκεια του έτους.
Αυτό από μόνο του αρκεί για να δημιουργήσει σημαντικές διαφορές στην κατανάλωση.
Πώς πραγματοποιείται ο κύκλος WLTP;
Η διαδικασία περιλαμβάνει τέσσερις διαφορετικές φάσεις:
Χαμηλή ταχύτητα
Μεσαία ταχύτητα
Υψηλή ταχύτητα
Εξαιρετικά υψηλή ταχύτητα
Συνολικά, ο βασικός κύκλος διαρκεί 30 λεπτά και καλύπτει περίπου 23,3 χλμ. Η μέση ταχύτητα, μαζί με τις στάσεις, είναι μόλις 46,5 χλμ./ώρα.
Το όχημα δεν κινείται συνεχώς. Περίπου το 13% του συνολικού χρόνου, παραμένει ακινητοποιημένο, προσομοιώνοντας στάσεις σε φανάρια και διασταυρώσεις.
Η μέγιστη ταχύτητα φτάνει τα 131,3 χλμ./ώρα, όμως το αυτοκίνητο παραμένει πάνω από τα 130 χλμ./ώρα, για ελάχιστα δευτερόλεπτα.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Σε πραγματικές συνθήκες αυτοκινητοδρόμου, η ταχύτητα είναι πολύ μεγαλύτερη για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα η αεροδυναμική αντίσταση, να αυξάνει δραματικά.
Η αυτονομία WLTP δεν υπολογίζεται απλώς από την μπαταρία
Υπάρχει μια ακόμη παρανόηση σχετικά με το WLTP. Η επίσημη αυτονομία δεν προκύπτει απλώς από μια μαθηματική πράξη, δηλαδή από τη διαίρεση της χωρητικότητας της μπαταρίας, με μια θεωρητική κατανάλωση.
Το αυτοκίνητο πραγματοποιεί επαναλαμβανόμενους κύκλους, μέχρι η μπαταρία να φτάσει σε επίπεδο όπου δεν μπορεί πλέον να ολοκληρώσει τη δοκιμή, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του πρωτοκόλλου.
Η συνολική απόσταση που διανύεται αποτελεί την επίσημη αυτονομία WLTP.
Η κατανάλωση υπολογίζεται επίσης με αυστηρή διαδικασία. Μετράται η ενέργεια που απαιτείται και στη συνέχεια το αυτοκίνητο επαναφορτίζεται, ώστε να καταγραφεί και η ενέργεια που καταναλώθηκε από το δίκτυο, συμπεριλαμβανομένων των απωλειών κατά τη φόρτιση.
Έτσι προκύπτει η επίσημη κατανάλωση σε kWh/100 χλμ.
Γιατί η κατανάλωση WLTP δεν «ταιριάζει» με την αυτονομία;
Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της διαδικασίας.
Η κατανάλωση που ανακοινώνεται επίσημα, περιλαμβάνει και τις απώλειες που προκύπτουν κατά τη φόρτιση, ενώ η ενέργεια που πραγματικά χρησιμοποιείται για την κίνηση του αυτοκινήτου είναι χαμηλότερη.
Σε σχεδόν 100 ηλεκτρικά αυτοκίνητα που έχουν εξεταστεί σε ανεξάρτητες δοκιμές, η μέση διαφορά μεταξύ των δύο τιμών ανέρχεται περίπου σε 2,6 kWh/100 χλμ.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Renault 5 E-Tech. Με μπαταρία αξιοποιήσιμης χωρητικότητας 52 kWh και επίσημη αυτονομία 416 χλμ., η θεωρητική καθαρή κατανάλωση κατά την οδήγηση υπολογίζεται περίπου στις 12,5 kWh/100 χλμ.
Η επίσημη τιμή WLTP, όμως, είναι 14,8 kWh/100 χλμ., δηλαδή περίπου 2,3 kWh/100 χλμ. υψηλότερη.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εμφανίζεται στον αυτοκινητόδρομο
Η διαφορά μεταξύ WLTP και πραγματικής αυτονομίας, γίνεται ακόμη πιο έντονη όταν αυξάνεται η ταχύτητα.
Στον τυποποιημένο κύκλο WLTP, η αεροδυναμική αντίσταση αντιπροσωπεύει περίπου το 44% της κατανάλωσης ενέργειας για την κίνηση. Στα 130 χλμ./ώρα, όμως, το ποσοστό αυτό μπορεί να φτάσει περίπου στο 67%.
Το πρόβλημα είναι ότι στο WLTP, η πολύ υψηλή ταχύτητα διαρκεί ελάχιστα.
Ένας οδηγός που κινείται επί ώρα στον αυτοκινητόδρομο με 120-130 χλμ./ώρα βρίσκεται επομένως σε εντελώς διαφορετικό ενεργειακό περιβάλλον, από αυτό που δημιουργείται στον εργαστηριακό κύκλο.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: BMW iX3
Οι πραγματικές δοκιμές δείχνουν πόσο μεγάλη μπορεί να γίνει η διαφορά.
Σε δοκιμή του BMW iX3, με εξωτερική θερμοκρασία περίπου 13°C, καταγράφηκε κατανάλωση 15,5 kWh/100 χλμ. χωρίς χρήση κλιματισμού. Αυτό αντιστοιχεί θεωρητικά σε αυτονομία περίπου 701 χλμ.
Όταν ενεργοποιήθηκε το σύστημα κλιματισμού, η κατανάλωση αυξήθηκε στις 18,0 kWh/100 χλμ., μειώνοντας τη θεωρητική αυτονομία περίπου στα 603 χλμ.
Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό: ένα σύστημα που δεν συμμετέχει ουσιαστικά στη διαδικασία WLTP, μπορεί να αφαιρέσει σχεδόν 100 χλμ. θεωρητικής αυτονομίας από ένα μεγάλο ηλεκτρικό SUV.
Σε σύγκριση με την επίσημη αυτονομία WLTP των 786 χλμ., η διαφορά φτάνει περίπου το 23% όταν λειτουργεί ο κλιματισμός.
Πόσο απέχει τελικά το WLTP από την πραγματικότητα;
Δεν υπάρχει μία ενιαία απάντηση, καθώς κάθε αυτοκίνητο και κάθε οδηγός είναι διαφορετικός.
Σε ανεξάρτητες μετρήσεις, η μέση διαφορά μεταξύ της επίσημης αυτονομίας WLTP και μιας πραγματικής μικτής διαδρομής, ήταν περίπου 17,2%.
Οι διαφορές μεταξύ των μοντέλων, όμως, είναι μεγάλες. Το Hyundai Inster παρουσίασε απόκλιση μόλις περίπου 3,5%, ενώ το Fiat 500e έφτασε σε διαφορά περίπου 27,2% σε συγκεκριμένο πρωτόκολλο δοκιμής.
Στα ίδια δεδομένα, τα μοντέλα της Renault, εμφάνισαν μέση απόκλιση περίπου 20,5%, ενώ αρκετά κινεζικά ηλεκτρικά μοντέλα, όπως BYD και MG, κινήθηκαν κατά μέσο όρο γύρω στο 15,2%.
Όταν όμως η σύγκριση γίνεται με πραγματική οδήγηση στα 130 χλμ./ώρα, η διαφορά μπορεί να γίνει πολύ μεγαλύτερη και να φτάσει περίπου το 42%.
Άρα το WLTP είναι παραπλανητικό;
Όχι. Το WLTP δεν είναι λάθος, ούτε σχεδιάστηκε για να εγγυάται ότι ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο θα διανύσει ακριβώς τον αναγραφόμενο αριθμό χιλιομέτρων.
Πρόκειται για ένα τυποποιημένο εργαλείο σύγκρισης.
Αν δύο αυτοκίνητα δοκιμαστούν με ακριβώς τις ίδιες διαδικασίες, μπορούμε να συγκρίνουμε την ενεργειακή τους απόδοση, με πολύ μεγαλύτερη αξιοπιστία.
Το πρόβλημα δημιουργείται όταν ο καταναλωτής αντιμετωπίζει την τιμή WLTP ως πρόβλεψη της προσωπικής του αυτονομίας.
Ένας οδηγός που κινείται κυρίως μέσα στην πόλη, με χαμηλές ταχύτητες και ήπιες θερμοκρασίες, μπορεί να πλησιάσει αρκετά την επίσημη τιμή. Αντίθετα, κάποιος που ταξιδεύει συχνά στον αυτοκινητόδρομο, χρησιμοποιεί έντονα το κλιματιστικό και οδηγεί σε χαμηλές θερμοκρασίες, πιθανότατα θα δει πολύ μικρότερη αυτονομία.
Τι πρέπει να κρατήσει ο οδηγός;
Η αυτονομία WLTP είναι χρήσιμη, αρκεί να χρησιμοποιείται για τον σωστό σκοπό.
Δεν πρέπει να θεωρείται ως η απόσταση που θα διανύσει ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο σε κάθε ταξίδι. Είναι ένας αριθμός που επιτρέπει τη σύγκριση διαφορετικών μοντέλων, κάτω από κοινές συνθήκες.
Στην πραγματική ζωή, η αυτονομία επηρεάζεται από την ταχύτητα, τη θερμοκρασία, τον άνεμο, την κλίση του δρόμου, τα ελαστικά, το φορτίο, το στυλ οδήγησης, τη χρήση κλιματισμού και φυσικά την ίδια την αποδοτικότητα του αυτοκινήτου.
Επομένως, όταν ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο ανακοινώνει αυτονομία 600 ή 700 χλμ. WLTP, ο αριθμός αυτός, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εγγύηση. Είναι περισσότερο ένα σημείο αναφοράς.
Και αυτός είναι τελικά ο πραγματικός ρόλος του WLTP: να βοηθά τον αγοραστή να συγκρίνει αυτοκίνητα με ίσους όρους, όχι να προβλέπει με ακρίβεια πόσα χιλιόμετρα θα κάνει κάθε οδηγός στην καθημερινότητά του.
Πηγή: automobile-propre.com
Ακολουθήστε το Carselectric.gr στο Facebook
Ακολουθήστε το Carselectric.gr στο Google news
