Από τις 14 Σεπτεμβρίου τέθηκε σε ισχύ το νέο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να επιχειρεί να διευρύνει τις δυνατότητες συμμετοχής νοικοκυριών, επιχειρήσεων, αγροτών, ενεργειακών κοινοτήτων και φορέων του Δημοσίου στην παραγωγή και αξιοποίηση ηλεκτρικής ενέργειας για ίδια χρήση.
Η νέα ρύθμιση, η οποία θεσπίζεται με κοινή Υπουργική Απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και του Υφυπουργού Νίκου Τσάφου, εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό της κυβέρνησης για τη μείωση του ενεργειακού κόστους σε ορίζοντα τριετίας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η διευκόλυνση της αυτοκατανάλωσης, με περισσότερους καταναλωτές να αποκτούν τη δυνατότητα να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και να την αξιοποιούν για την κάλυψη των δικών τους αναγκών. Παράλληλα, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να απλοποιήσει τις διαδικασίες, να δώσει μεγαλύτερη ευελιξία στα διαθέσιμα σχήματα αυτοκατανάλωσης και να ενισχύσει τη χρήση συστημάτων αποθήκευσης.
«Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι» έως 800 Watt
Μία από τις νέες δυνατότητες που εισάγονται είναι η εγκατάσταση μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων μέγιστης ισχύος έως 800 Watt, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την κάλυψη ιδίων αναγκών.
Πρόκειται για τα λεγόμενα «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι», τα οποία εντάσσονται για πρώτη φορά στο θεσμικό πλαίσιο μέσω απλοποιημένων αδειοδοτικών διαδικασιών και συγκεκριμένων τεχνικών προδιαγραφών για την ασφαλή λειτουργία και την προστασία του ηλεκτρικού δικτύου.
Παράλληλα, θεσπίζεται η δυνατότητα εγκατάστασης μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, επίσης αποκλειστικά για την κάλυψη ιδίων αναγκών.
Η αποθήκευση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε συνδυασμό με τα δυναμικά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας. Με βάση τη λογική του νέου πλαισίου, ένας καταναλωτής μπορεί να αποθηκεύει ηλεκτρική ενέργεια όταν οι τιμές στο δίκτυο είναι χαμηλότερες και να χρησιμοποιεί την αποθηκευμένη ενέργεια όταν οι τιμές αυξάνονται. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται περισσότερες δυνατότητες διαχείρισης της κατανάλωσης και περιορισμού του ενεργειακού κόστους.
Περισσότερη ευελιξία στα σχήματα αυτοκατανάλωσης
Η νέα Υπουργική Απόφαση δεν περιορίζεται στην εισαγωγή νέων κατηγοριών μικρών συστημάτων. Παράλληλα, επιχειρεί να αποσαφηνίσει συνολικά το καθεστώς που διέπει τα διαφορετικά σχήματα αυτοκατανάλωσης.
Οι διαδικασίες εφαρμογής και εκκαθάρισης των σχημάτων αυτοκατανάλωσης καθορίζονται με μεγαλύτερη σαφήνεια, ενώ παράλληλα τίθενται οι όροι και οι προϋποθέσεις για την προσθήκη συστημάτων αποθήκευσης σε σταθμούς αυτοκατανάλωσης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη συλλογική αυτοκατανάλωση. Το νέο πλαίσιο διευκολύνει την ανάπτυξη σχετικών σχημάτων σε πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών, ενώ προβλέπει και τη δυνατότητα ανάπτυξης σταθμών από τρίτο πρόσωπο προς όφελος του αυτοκαταναλωτή.
Μία ακόμη αλλαγή αφορά την εκπροσώπηση των καταναλωτών που συμμετέχουν σε σχήματα αυτοκατανάλωσης. Πλέον εισάγεται η δυνατότητα εκπροσώπησης καταναλωτών από διαφορετικούς προμηθευτές, ενώ υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις επιτρέπεται τόσο η μετάβαση από ένα σχήμα αυτοκατανάλωσης σε άλλο όσο και η συμμετοχή μίας παροχής σε περισσότερους από έναν σταθμούς.
Οι ρυθμίσεις αυτές επιχειρούν να αντιμετωπίσουν πρακτικά ζητήματα που είχαν προκύψει κατά την εφαρμογή του προηγούμενου πλαισίου και να δημιουργήσουν μεγαλύτερο περιθώριο επιλογών για τους καταναλωτές.
Μεταβατικές διατάξεις για τους υφιστάμενους σταθμούς
Για όσους έχουν ήδη εγκαταστήσει και λειτουργούν σταθμούς αυτοκατανάλωσης προβλέπονται μεταβατικές διατάξεις.
Στόχος είναι η μετάβαση στο νέο καθεστώς να πραγματοποιηθεί ομαλά, χωρίς να δημιουργηθεί πρόσθετο κόστος για τους υφιστάμενους αυτοκαταναλωτές. Παράλληλα, σύμφωνα με το Υπουργείο, η προσαρμογή στο νέο πλαίσιο αναμένεται να δημιουργήσει άμεσο οικονομικό όφελος για τους αυτοκαταναλωτές.
Η πρόβλεψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς η αυτοκατανάλωση έχει ήδη αναπτυχθεί σημαντικά στη χώρα τα τελευταία χρόνια.
Εκρηκτική αύξηση των συστημάτων αυτοκατανάλωσης
Τα στοιχεία που επικαλείται το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποτυπώνουν τη μεγάλη αύξηση των εγκαταστάσεων αυτοκατανάλωσης.
Από το 2020 έως σήμερα έχουν τεθεί σε λειτουργία 38.812 συστήματα αυτοκατανάλωσης, συνολικής ισχύος 1.128 MW. Σημαντική είναι η συμμετοχή τόσο των νοικοκυριών όσο και των επιχειρήσεων.
Η εικόνα αυτή διαφοροποιείται αισθητά από την περίοδο 2015-2019. Κατά τη συγκεκριμένη πενταετία είχαν τεθεί σε λειτουργία μόλις 1.772 συστήματα, συνολικής ισχύος 36 MW.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, ένδειξη της αυξανόμενης συμμετοχής καταναλωτών στην παραγωγή ενέργειας για ίδια χρήση και της ενίσχυσης του ρόλου των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών.
«Έξυπνοι» μετρητές και Ηλεκτρονικό Μητρώο Αυτοκατανάλωσης
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται και από παρεμβάσεις ψηφιοποίησης, με στόχο τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών και τον περιορισμό της γραφειοκρατίας.
Στο πλαίσιο αυτό επιταχύνεται η εγκατάσταση «έξυπνων» μετρητών για όσους επιλέγουν να ενταχθούν σε σχήματα αυτοκατανάλωσης.
Παράλληλα, προβλέπεται η υλοποίηση του Ηλεκτρονικού Μητρώου Αυτοκατανάλωσης, το οποίο αποσκοπεί στην ψηφιοποίηση των σχετικών διαδικασιών και στην ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των φορέων που εμπλέκονται στην εφαρμογή των σχημάτων αυτοκατανάλωσης.
Η ψηφιοποίηση αποτελεί έτσι ένα ακόμη σκέλος της μεταρρύθμισης, καθώς η λειτουργία των συστημάτων αυτοκατανάλωσης συνδέεται με πολλούς διαφορετικούς φορείς και διαδικασίες, από την εγκατάσταση και τη σύνδεση έως την εκπροσώπηση και την εκκαθάριση.
Ειδικές προβλέψεις για Δημόσιο, ΟΤΑ και κοινωφελείς οργανισμούς
Το νέο πλαίσιο διευρύνει παράλληλα τη δυνατότητα συμμετοχής στην ενεργειακή μετάβαση πέρα από τα νοικοκυριά και τις ιδιωτικές επιχειρήσεις.
Προβλέπεται ειδική διαδικασία εφαρμογής της αυτοκατανάλωσης για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου του δημόσιου τομέα, καθώς και τους κοινωφελείς οργανισμούς.
Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ένα ειδικό πλαίσιο για φορείς που μπορούν να αξιοποιήσουν την αυτοπαραγωγή και την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας για την κάλυψη των δικών τους αναγκών, περιορίζοντας δυνητικά το ενεργειακό κόστος λειτουργίας των υποδομών τους.
Παράλληλα, διευρύνονται και απλοποιούνται οι δυνατότητες συμμετοχής πολιτών, επιχειρήσεων, αγροτών και Ενεργειακών Κοινοτήτων στα σχήματα αυτοκατανάλωσης.
Σχεδιάζονται επιπλέον 476 εκατ. ευρώ για τα νησιά
Στο μεταξύ, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχεδιάζει την αξιοποίηση επιπλέον 476 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νήσων, με στόχο την περαιτέρω ανάπτυξη της αυτοκατανάλωσης και της ευελιξίας του ηλεκτρικού συστήματος στα νησιά.
Η χρηματοδότηση εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας στις νησιωτικές περιοχές, όπου η ενεργειακή μετάβαση και η ενίσχυση των υποδομών αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για τη λειτουργία των τοπικών συστημάτων ηλεκτροδότησης.
Το ΥΠΕΝ έχει ήδη διαθέσει περισσότερα από 170 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για δράσεις που συνδέονται με την αυτοπαραγωγή και την αποθήκευση ενέργειας.
Στα προγράμματα αυτά περιλαμβάνονται τα «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη» και «Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι», ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη και το πρόγραμμα «Αποθήκευση στις Επιχειρήσεις».
Στο επίκεντρο η μείωση του ενεργειακού κόστους
Η κυβέρνηση συνδέει το νέο πλαίσιο με τον ευρύτερο στόχο της μείωσης του ενεργειακού κόστους και της ενίσχυσης της λεγόμενης «ενεργειακής δημοκρατίας».
Η λογική της αυτοκατανάλωσης βασίζεται στην ενεργότερη συμμετοχή του καταναλωτή στο ενεργειακό σύστημα: αντί να περιορίζεται αποκλειστικά στον ρόλο του τελικού χρήστη ηλεκτρικής ενέργειας, μπορεί να παράγει μέρος της ενέργειας που χρειάζεται, να την καταναλώνει άμεσα ή να την αποθηκεύει, ανάλογα με το σχήμα στο οποίο συμμετέχει.
Για τα νοικοκυριά, αυτό μεταφράζεται σε δυνατότητα μεγαλύτερου ελέγχου της κατανάλωσης και περιορισμού της έκθεσης στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Για τις επιχειρήσεις, η αυτοκατανάλωση και η αποθήκευση μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλεία διαχείρισης του ενεργειακού κόστους και καλύτερου προγραμματισμού της κατανάλωσης.
Ταυτόχρονα, η μεγαλύτερη αξιοποίηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας συνδέεται με τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της ηλεκτρικής κατανάλωσης.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί, επομένως, να μεταφέρει την αυτοκατανάλωση από ένα περισσότερο σύνθετο και περιορισμένο πεδίο σε ένα ευρύτερο μοντέλο συμμετοχής στην ενεργειακή αγορά, με περισσότερες επιλογές για καταναλωτές και παραγωγούς.
Με τις νέες ρυθμίσεις, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιδιώκει να δημιουργήσει ένα απλούστερο και πιο ευέλικτο πλαίσιο, στο οποίο η παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας για ίδια χρήση θα μπορεί να αφορά μεγαλύτερο αριθμό πολιτών και επιχειρήσεων, ενώ η αποθήκευση και η ψηφιοποίηση θα αποτελούν ολοένα σημαντικότερα εργαλεία για τη διαχείριση της ζήτησης και του ενεργειακού κόστους.
Ακολουθήστε το Carselectric.gr στο Facebook
Ακολουθήστε το Carselectric.gr στο Google news
