Για δεκαετίες, η Ελλάδα βρισκόταν εκτός του παγκόσμιου χάρτη της αυτοκινητοβιομηχανίας. Ενώ χώρες όπως η Γερμανία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και πιο πρόσφατα η Κίνα δημιούργησαν ισχυρούς κατασκευαστές αυτοκινήτων, η Ελλάδα περιορίστηκε κυρίως στην εισαγωγή οχημάτων και στην ανάπτυξη μικρής κλίμακας βιομηχανικών δραστηριοτήτων.
Ωστόσο, η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση αλλάζει τα δεδομένα. Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν η Ελλάδα θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί αυτή τη νέα τεχνολογική επανάσταση και να αποκτήσει τη δική της παραγωγή ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο ένα «ναι» ή ένα «όχι».
Γιατί τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι διαφορετικά;
Τα συμβατικά αυτοκίνητα απαιτούν τεράστια τεχνογνωσία στην κατασκευή κινητήρων εσωτερικής καύσης, κιβωτίων ταχυτήτων, συστημάτων καυσίμου και χιλιάδων μηχανικών εξαρτημάτων.
Αντίθετα, τα ηλεκτρικά οχήματα διαθέτουν σαφώς απλούστερη μηχανολογική δομή. Ένας ηλεκτροκινητήρας αποτελείται από πολύ λιγότερα κινούμενα μέρη, ενώ η μετάδοση της κίνησης είναι απλούστερη και απαιτεί λιγότερη συντήρηση.
Αυτό έχει επιτρέψει σε νέες εταιρείες να εισέλθουν στην αγορά χωρίς να διαθέτουν την πολυετή εμπειρία των παραδοσιακών αυτοκινητοβιομηχανιών.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι κινεζικές εταιρείες, που μέσα σε λίγα χρόνια εξελίχθηκαν σε παγκόσμιους παίκτες, αλλά και νεοφυείς επιχειρήσεις, που αναπτύσσουν ηλεκτρικά οχήματα σε πολλές χώρες.
Τα πλεονεκτήματα της Ελλάδας
Η Ελλάδα διαθέτει ορισμένα σημαντικά πλεονεκτήματα που συχνά υποτιμώνται.
Ισχυρό ανθρώπινο δυναμικό
Κάθε χρόνο ελληνικά πανεπιστήμια παράγουν χιλιάδες μηχανικούς, προγραμματιστές και ειδικούς στην ηλεκτρολογία και την πληροφορική.
Πολλοί Έλληνες επιστήμονες εργάζονται ήδη σε κορυφαίες αυτοκινητοβιομηχανίες και τεχνολογικές εταιρείες του εξωτερικού, αποδεικνύοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη γνώσεων, αλλά η αξιοποίησή τους εντός της χώρας.
Στρατηγική γεωγραφική θέση
Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κομβικό σημείο μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής.
Τα λιμάνια του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, μπορούν να λειτουργήσουν ως σημαντικοί κόμβοι εξαγωγών προς πολλές αγορές.
Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
Η χώρα διαθέτει εξαιρετικές προοπτικές στην ηλιακή και αιολική ενέργεια.
Η παραγωγή ηλεκτρικών αυτοκινήτων με χρήση «πράσινης» ενέργειας, θα μπορούσε να αποτελέσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου οι καταναλωτές και οι κυβερνήσεις, δίνουν ολοένα μεγαλύτερη σημασία στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα των προϊόντων.
Αναπτυσσόμενο τεχνολογικό οικοσύστημα
Τα τελευταία χρόνια έχουν δημιουργηθεί αρκετές ελληνικές εταιρείες τεχνολογίας με διεθνή παρουσία, ενώ αυξάνονται συνεχώς οι επενδύσεις σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, το λογισμικό και οι ψηφιακές υπηρεσίες.
Όλα αυτά αποτελούν βασικά συστατικά των σύγχρονων ηλεκτρικών οχημάτων.
Τα μεγάλα εμπόδια
Παρά τα πλεονεκτήματα, η δημιουργία μιας ελληνικής αυτοκινητοβιομηχανίας, μόνο εύκολη υπόθεση δεν είναι.
Τεράστιο κόστος επένδυσης
Η δημιουργία ενός εργοστασίου παραγωγής αυτοκινήτων, απαιτεί επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ή ακόμη και δισεκατομμυρίων ευρώ.
Μόνο η ανάπτυξη μιας νέας πλατφόρμας ηλεκτρικού οχήματος, μπορεί να κοστίσει ποσά που ξεπερνούν τις οικονομικές δυνατότητες πολλών χωρών.
Έλλειψη βιομηχανικής αλυσίδας
Οι μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες βασίζονται σε χιλιάδες προμηθευτές εξαρτημάτων.
Η Ελλάδα δεν διαθέτει σήμερα ένα πλήρως ανεπτυγμένο οικοσύστημα προμηθευτών, που να μπορεί να υποστηρίξει μαζική παραγωγή αυτοκινήτων.
Μικρή εγχώρια αγορά
Η ελληνική αγορά αυτοκινήτου είναι σχετικά μικρή, σε σύγκριση με τις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες.
Οποιαδήποτε ελληνική αυτοκινητοβιομηχανία θα έπρεπε από την πρώτη στιγμή να στοχεύσει στις εξαγωγές.
Ανταγωνισμός από την Κίνα
Οι κινεζικές εταιρείες έχουν ήδη αποκτήσει τεράστιο πλεονέκτημα στην παραγωγή μπαταριών, ηλεκτροκινητήρων και ηλεκτρονικών συστημάτων.
Η ανταγωνιστικότητα στο κόστος, αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση για οποιονδήποτε νέο κατασκευαστή.
Υπάρχει ρεαλιστικό σενάριο;
Η πιο πιθανή διαδρομή για την Ελλάδα, δεν είναι η δημιουργία μιας νέας Tesla από το μηδέν.
Πιο ρεαλιστικό θα ήταν, να αναπτυχθεί μια εξειδικευμένη παραγωγή σε συγκεκριμένους τομείς.
Για παράδειγμα:
Ηλεκτρικά επαγγελματικά οχήματα.
Μικρά αστικά αυτοκίνητα.
Ηλεκτρικά οχήματα για τουριστικές περιοχές.
Εξειδικευμένα οχήματα για νησιά και δημοτικές χρήσεις.
Παραγωγή λογισμικού και συστημάτων διαχείρισης μπαταριών.
Επιπλέον, η Ελλάδα θα μπορούσε να προσελκύσει ξένες επενδύσεις για συναρμολόγηση, ή κατασκευή εξαρτημάτων, αντί να επιχειρήσει εξ αρχής πλήρη παραγωγή οχημάτων.
Τα ελληνικά παραδείγματα που δείχνουν τον δρόμο
Η χώρα έχει ήδη αποδείξει, ότι μπορεί να σχεδιάσει και να κατασκευάσει οχήματα.
Η ιστορική εταιρεία NAMCO δημιούργησε το Pony, ένα από τα πιο γνωστά ελληνικά αυτοκίνητα.
Παράλληλα, το Korres Project, απέδειξε ότι υπάρχει ελληνική τεχνογνωσία, ακόμη και σε ιδιαίτερα σύνθετα οχήματα υψηλών επιδόσεων.
Τα τελευταία χρόνια έχουν επίσης εμφανιστεί αρκετές νεοφυείς επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως οι μπαταρίες, τα ηλεκτρονικά ισχύος και τα συστήματα φόρτισης.
Το τελικό συμπέρασμα
Η Ελλάδα διαθέτει το ανθρώπινο δυναμικό, τη γεωγραφική θέση και το τεχνολογικό υπόβαθρο, για να συμμετάσχει στην επανάσταση της ηλεκτροκίνησης.
Αυτό που δεν διαθέτει ακόμη είναι η βιομηχανική κλίμακα και το επενδυτικό μέγεθος που απαιτείται, για να ανταγωνιστεί κολοσσούς από την Κίνα, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Επομένως, η απάντηση στο ερώτημα «μπορεί η Ελλάδα να κατασκευάσει ηλεκτρικά αυτοκίνητα;» είναι ξεκάθαρα ναι. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μπορεί να το κάνει με τρόπο οικονομικά βιώσιμο και διεθνώς ανταγωνιστικό.
Αν η χώρα επιλέξει να επενδύσει σε εξειδικευμένα μοντέλα, καινοτόμες τεχνολογίες και στρατηγικές συνεργασίες, δεν αποκλείεται μέσα στην επόμενη δεκαετία, να δούμε ένα ελληνικό ηλεκτρικό αυτοκίνητο να κυκλοφορεί, όχι μόνο στους ελληνικούς δρόμους, αλλά και στις αγορές του εξωτερικού.