Η Volvo εξετάζει την ασφάλεια ανδρών και γυναικών στις συγκρούσεις

Η ασφάλεια ενός αυτοκινήτου δεν αφορά όλους τους επιβάτες με τον ίδιο τρόπο. Το σωματικό μέγεθος, η ηλικία, η θέση στο κάθισμα και άλλοι παράγοντες, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το αποτέλεσμα μιας σύγκρουσης. Η Volvo υποστηρίζει ότι έχει περιορίσει αισθητά αυτές τις διαφορές στα μοντέλα της, αξιοποιώντας δεδομένα από πραγματικά τροχαία ατυχήματα, που καλύπτουν χρονικό διάστημα περίπου πέντε δεκαετιών.

Η σουηδική εταιρεία πραγματοποίησε μελέτη, με στόχο να εξετάσει κατά πόσο η προστασία που προσφέρουν τα αυτοκίνητά της, διαφοροποιείται ανάλογα με τα χαρακτηριστικά των επιβατών. Σύμφωνα με τα συμπεράσματά της, οι σύγχρονες τεχνολογίες ασφαλείας της Volvo έχουν συμβάλει ώστε ο κίνδυνος τραυματισμού, να βρίσκεται πλέον σε παρόμοιο επίπεδο για άνδρες και γυναίκες, ανεξάρτητα από τον τύπο αμαξώματος.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, επειδή οι γυναίκες έχουν διαχρονικά εμφανιστεί σε δεδομένα τροχαίων ατυχημάτων ως πιο ευάλωτες σε ορισμένες μορφές τραυματισμού. Έρευνα του 2024 από το Transport Research Laboratory στο Ηνωμένο Βασίλειο, έδειξε ότι οι γυναίκες έχουν σημαντικά μεγαλύτερη πιθανότητα να τραυματιστούν σε τροχαίο, με τη διαφορά να γίνεται ιδιαίτερα εμφανής στις πλευρικές συγκρούσεις.

Αντίστοιχα, στοιχεία που αναλύθηκαν από το Center for Applied Biomechanics του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια, έδειξαν αυξημένο κίνδυνο σοβαρού τραυματισμού και θανάτου για τις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες σε τροχαία ατυχήματα.

Τα ανδρείκελα δοκιμών δεν αντιπροσωπεύουν όλο τον πληθυσμό

Ένας από τους λόγους για τους οποίους υπάρχει αυτή η διαφορά, σχετίζεται με τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείται η παθητική ασφάλεια των αυτοκινήτων. Τα crash tests βασίζονται σε ειδικά ανδρείκελα, που προσομοιώνουν το ανθρώπινο σώμα, όμως ο αριθμός και η ποικιλία των διαθέσιμων τύπων, παραμένουν περιορισμένα.

Η Lotta Jakobsson, επικεφαλής της μελέτης και ανώτερη τεχνική ειδικός της Volvo, επισημαίνει ότι ακόμα και η αύξηση του αριθμού των διαθέσιμων ανδρείκελων δεν θα μπορούσε να καλύψει την τεράστια ποικιλία, που παρουσιάζει ο πραγματικός πληθυσμός.

Τα πρώτα ανδρείκελα crash test εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 1970 και βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό στη σωματική διάπλαση του μέσου άνδρα. Αυτό σημαίνει ότι για πολλά χρόνια οι δοκιμές δεν μπορούσαν να αποτυπώσουν με ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδρούσε το σώμα διαφορετικών κατηγοριών ανθρώπων σε μια σύγκρουση.

Ακόμη και σήμερα, το γυναικείο ανδρείκελο που χρησιμοποιείται στις δοκιμές του Euro NCAP αποτελεί ουσιαστικά μικρότερη εκδοχή του ανδρικού. Η συγκεκριμένη προσέγγιση αντιπροσωπεύει μόνο ένα μικρό ποσοστό του γυναικείου πληθυσμού.

Στα τέλη του 2025 παρουσιάστηκε το THOR-5F, ένα ανδρείκελο που σχεδιάστηκε ώστε να αντιπροσωπεύει με μεγαλύτερη ακρίβεια τη μέση γυναίκα. Ωστόσο, η χρήση του σε κανονιστικές δοκιμές ασφάλειας δεν έχει ακόμη γενικευτεί.

Η ευαλωτότητα δεν εξαρτάται μόνο από το φύλο

Η Volvo υπογραμμίζει πάντως ότι η διαφοροποίηση στην προστασία δεν αποτελεί αποκλειστικά ζήτημα φύλου. Κάθε άνθρωπος έχει διαφορετική σωματική διάπλαση και διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν την έκβαση μιας σύγκρουσης.

Ένας ηλικιωμένος επιβάτης, για παράδειγμα, μπορεί να είναι περισσότερο ευάλωτος λόγω μειωμένης αντοχής του σώματος. Σε μια συγκεκριμένη σύγκρουση μπορεί να χρειάζεται διαφορετικό επίπεδο προστασίας, σε σχέση με έναν νεότερο και σωματικά πιο ανθεκτικό επιβάτη.

Ακόμη και το ύψος των ποδιών ή η θέση του σώματος, μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο μεταφέρονται οι δυνάμεις στο εσωτερικό του αυτοκινήτου. Έτσι, ένα σύστημα προστασίας που λειτουργεί αποτελεσματικά σε έναν επιβάτη, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα προσφέρει ακριβώς το ίδιο αποτέλεσμα σε κάποιον με διαφορετικά χαρακτηριστικά.

Το ίδιο ισχύει και για μεγαλύτερους και βαρύτερους επιβάτες. Σε ένα ατύχημα όπου το αυτοκίνητο εγκαταλείπει τον δρόμο και καταλήγει σε χαντάκι, για παράδειγμα, οι έντονες κατακόρυφες δυνάμεις, μπορούν να επηρεάσουν διαφορετικά το σώμα ανάλογα με τη σωματική διάπλαση.

Η Volvo επενδύει στην προστασία διαφορετικών επιβατών

Η σουηδική εταιρεία υποστηρίζει ότι η εξέλιξη των συστημάτων ασφαλείας της έχει μειώσει αυτές τις διαφοροποιήσεις. Στην πορεία των δεκαετιών, έχουν προστεθεί τεχνολογίες όπως η ενισχυμένη προστασία σε πλευρικές συγκρούσεις, ενώ πιο πρόσφατα η Volvo έχει εξελίξει την πολυπροσαρμοζόμενη ζώνη ασφαλείας. Η λογική πίσω από τέτοιες τεχνολογίες είναι να προσαρμόζεται η προστασία στις πραγματικές συνθήκες μιας σύγκρουσης και όχι να αντιμετωπίζονται όλοι οι επιβάτες με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.

Σύμφωνα με τη Volvo, τα δεδομένα από πραγματικά ατυχήματα δείχνουν ότι αυτή η προσέγγιση έχει οδηγήσει σε σημαντική σύγκλιση των επιπέδων προστασίας μεταξύ ανδρών και γυναικών στα μοντέλα της. Η εταιρεία υποστηρίζει ακόμη ότι η συγκεκριμένη μελέτη διαφέρει από προηγούμενες έρευνες, καθώς δεν περιορίζεται σε ένα μεμονωμένο μοντέλο αλλά εξετάζει ολόκληρη τη γκάμα αυτοκινήτων της.

Βέβαια, αρκετές από τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στα σύγχρονα Volvo, υπάρχουν πλέον και σε μοντέλα άλλων κατασκευαστών. Επομένως, τα συμπεράσματα της έρευνας δεν σημαίνουν ότι η προστασία των διαφορετικών σωματότυπων αποτελεί αποκλειστικό χαρακτηριστικό της σουηδικής μάρκας.

Το μεγάλο στοίχημα είναι η ασφάλεια στον πραγματικό κόσμο

Η Volvo θεωρεί ότι το σημαντικότερο στοιχείο της μελέτης είναι η ανάδειξη της διαφοράς ανάμεσα στις εργαστηριακές δοκιμές και στις πραγματικές συνθήκες ενός τροχαίου. Οι σημερινές διαδικασίες αξιολόγησης επικεντρώνονται σε συγκεκριμένα σενάρια που είναι απαραίτητα για την επίτευξη υψηλής βαθμολογίας ασφάλειας. Ωστόσο, ο πραγματικός κόσμος περιλαμβάνει έναν σχεδόν απεριόριστο αριθμό διαφορετικών συνδυασμών: διαφορετικά οχήματα, ταχύτητες, γωνίες πρόσκρουσης, θέσεις καθισμάτων, σωματότυπους και ηλικίες. Αυτό καθιστά πρακτικά αδύνατη τη δημιουργία ενός συστήματος δοκιμών που θα μπορούσε να αναπαράγει κάθε πιθανό ατύχημα.

Το Euro NCAP έχει ήδη συμπεριλάβει στο όραμά του για το 2030 την ανάγκη τα αυτοκίνητα να σχεδιάζονται με γνώμονα όσο το δυνατόν περισσότερους διαφορετικούς ανθρώπους. Η χρήση του THOR-5F, αποτελεί ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, χωρίς όμως να μπορεί από μόνη της να καλύψει ολόκληρο το φάσμα της ανθρώπινης σωματοδομής.

Η Jakobsson θεωρεί ότι οι κατασκευαστές μπορούν να προχωρήσουν ακόμη περισσότερο από όσα απαιτούν οι κανονισμοί. Η λογική είναι απλή: όταν ένα σύστημα σχεδιάζεται ώστε να προστατεύει αποτελεσματικότερα τον πιο ευάλωτο επιβάτη, μπορεί ταυτόχρονα να βελτιώνει την προστασία όλων.

Αυτό δεν αφορά μόνο τις διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Μέτρα όπως η αποφυγή αιχμηρών επιφανειών στο εσωτερικό της καμπίνας, η καλύτερη συγκράτηση του σώματος και η προσαρμογή των συστημάτων ασφαλείας μπορούν να λειτουργήσουν προς όφελος κάθε επιβάτη.

Η προσέγγιση αυτή δείχνει ότι το επόμενο βήμα στην ασφάλεια των αυτοκινήτων δεν είναι απαραίτητα περισσότερες και μεγαλύτερες ζώνες ή αερόσακοι, αλλά συστήματα που μπορούν να προσαρμόζονται καλύτερα στον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από το τιμόνι ή στη θέση του συνοδηγού.

Η μελέτη της Volvo, αναδεικνύει έτσι ένα ευρύτερο ζήτημα: όσο περισσότερο η αυτοκινητοβιομηχανία απομακρύνεται από τον «μέσο» επιβάτη και σχεδιάζει με βάση την πραγματική ποικιλομορφία του πληθυσμού, τόσο μεγαλύτερα περιθώρια υπάρχουν για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας.

Πηγή: autoexpress.co.uk