«Little Bastard»: Η Porsche 550 Spyder που σκότωσε τον James Dean

Περισσότερα από εβδομήντα χρόνια έχουν περάσει από εκείνο το μοιραίο απόγευμα του 1955, κι όμως το όνομα του James Dean, εξακολουθεί να προκαλεί ρίγη. Η φιγούρα του έγινε σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής, συμπυκνώνοντας το πνεύμα του «ζήσε γρήγορα, πέθανε νέος» σε μια Αμερική, που έβγαινε από τον πόλεμο και διεκδικούσε τη θέση της στην κορυφή του κόσμου. Ψυχρός και μελαγχολικός, ευάλωτος αλλά και προκλητικά αντικομφορμιστής, ο Ντιν ενσάρκωσε το όνειρο και ταυτόχρονα τις αντιφάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών της δεκαετίας του ’50.

Η κινηματογραφική του πορεία ήταν σύντομη, αλλά εκρηκτική. Στον «Επαναστάτη Χωρίς Αιτία», οδήγησε ένα Mercury Club Coupé, σε έναν ρόλο που τον εκτόξευσε στη φήμη και τον καθιέρωσε ως τη φωνή της ανήσυχης νεολαίας. Στο «Giant» εμφανίστηκε πίσω από το τιμόνι ενός Isotta-Fraschini Tipo 8A, σε μια ταινία που κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του, προσθέτοντας έναν ακόμη κρίκο στον μύθο που ήδη σχηματιζόταν γύρω από το όνομά του. Όμως, αν ένα αυτοκίνητο έμελλε να συνδεθεί ανεξίτηλα με την ιστορία του, αυτό δεν ήταν κάποιο από τα κινηματογραφικά οχήματα, αλλά ένα μικρό, ασημένιο αγωνιστικό από τη Γερμανία.

Η Porsche 550 Spyder, ήταν κάτι περισσότερο από ένα σπορ αυτοκίνητο. Ήταν μια αγωνιστική μηχανή με πινακίδες κυκλοφορίας, ένα καθαρόαιμο εργαλείο πίστας που μπορούσε να κινηθεί και στον δημόσιο δρόμο. Με τετρακύλινδρο, ατμοσφαιρικό boxer 1,5 λίτρων και ισχύ 110 ίππων, μπορεί σήμερα οι αριθμοί να μη σοκάρουν. Όμως το μυστικό της βρισκόταν αλλού: στο βάρος των μόλις 550 κιλών και στο σωληνωτό της πλαίσιο. Η αναλογία κιλών ανά ίππο, την καθιστούσε εκρηκτική, ενώ η τοποθέτηση του κινητήρα στο κέντρο, της χάριζε συμπεριφορά πρωτόγνωρη για την εποχή.

Πριν από την 550, ο Ντιν είχε ήδη αποκτήσει μια Porsche 356 Speedster, αψηφώντας τις συμβουλές των ανθρώπων του Χόλιγουντ, που τον προέτρεπαν να αποφεύγει τους αγώνες. Τα γερμανικά μοντέλα της Porsche, ήταν πιο απαιτητικά από τα μεγάλα, πιο «μαλακά» αμερικανικά αυτοκίνητα, όμως ο χαρακτήρας τους ταίριαζε στον ίδιο: άμεσα, νευρικά, αυθεντικά. Η κυνική αλλά και εύθραυστη προσωπικότητά του, σμιλεμένη από μια δύσκολη παιδική ηλικία, έβρισκε διέξοδο στην ένταση της οδήγησης.

Τον Σεπτέμβριο του 1955 αποφάσισε να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα. Αντάλλαξε την 356 Speedster, με μια ολοκαίνουργια 550 Spyder. Ήταν ένα καθαρό αγωνιστικό, σχεδιασμένο να κυνηγά νίκες σε διοργανώσεις όπως οι 24 Ώρες του Le Mans και το Mille Miglia. Η ίδια η 550 είχε ήδη αποδείξει την αξία της, με σημαντικές διακρίσεις στην κατηγορία έως 1.500 κ.εκ. σε αγώνες αντοχής και ράλι. Για πολλούς, εκείνη την εποχή ήταν ό,τι θα μπορούσε να θεωρηθεί σήμερα μια ακραία 911 GT3 RS: ένα αυτοκίνητο φτιαγμένο με μοναδικό σκοπό την ταχύτητα.

Ο Ντιν βάφτισε το δικό του αυτοκίνητο «Little Bastard» – «Μικρός Μπάσταρδος». Το ασημί του χρώμα, παρέπεμπε στην παραδοσιακή απόχρωση των γερμανικών αγωνιστικών του Μεσοπολέμου, πολύ πριν οι χορηγοί επιβάλουν τα εταιρικά τους χρώματα. Στα πλαϊνά έφερε τον αριθμό 130, έτοιμο για τον επόμενο αγώνα στον οποίο θα συμμετείχε. Μαζί με τον μηχανικό του, τον Γερμανό Rolf Wütherich, ξεκίνησε οδικώς από το Χόλιγουντ προς το Σαλίνας της Καλιφόρνιας, για να «στρώσει» το αυτοκίνητο πριν τον αγώνα. Η διαδρομή, περίπου 515 χιλιομέτρων, θα του επέτρεπε να εξοικειωθεί με το νέο του απόκτημα.

Στις 30 Σεπτεμβρίου 1955, στη διασταύρωση των οδών 466 και 41, κοντά στο Cholame, η μοίρα έγραψε το πιο σκοτεινό κεφάλαιο του μύθου. Ένα Ford Custom Tudor μπήκε στην πορεία της 550 Spyder. Η σύγκρουση ήταν σφοδρή. Ο James Dean τραυματίστηκε θανάσιμα και πέθανε καθ’ οδόν προς το νοσοκομείο. Ήταν μόλις 24 ετών. Η εικόνα του νεαρού σταρ που χάθηκε στην άσφαλτο πάγωσε την Αμερική και μετέτρεψε το «Little Bastard» σε αντικείμενο θρύλου.

Κι όμως, η ιστορία δεν τελείωσε εκεί. Τα απομεινάρια της 550 Spyder αγοράστηκαν από τον William Eschrich, ο οποίος διέσωσε εξαρτήματα της ανάρτησης και τα πούλησε στον γιατρό και οδηγό αγώνων Troy Lee McHenry. Στον πρώτο του αγώνα με τα εξαρτήματα εκείνα, ο McHenry έχασε τον έλεγχο και σκοτώθηκε, όταν το αυτοκίνητό του προσέκρουσε σε δέντρο στην πίστα της Pomona. Έτσι γεννήθηκε ο μύθος της «κατάρας» του Little Bastard.

Τα συντρίμμια κατέληξαν τελικά στα χέρια του George Barris, γνωστού βελτιωτή και τηλεοπτικής προσωπικότητας, ο οποίος συνέβαλε αποφασιστικά στη διόγκωση της φήμης γύρω από το αυτοκίνητο. Σε μια έκθεση στη Φλόριντα το 1960, τα εναπομείναντα κομμάτια της 550 Spyder, εξαφανίστηκαν μυστηριωδώς κατά τη μεταφορά τους. Για δεκαετίες, η τύχη τους αγνοούνταν, μέχρι που ο πίσω άξονας και μέρη της μετάδοσης, εμφανίστηκαν ξανά προς πώληση, τροφοδοτώντας ξανά τη συζήτηση γύρω από τον μύθο.

Η 550 Spyder ήταν εξ αρχής ένα σπάνιο αυτοκίνητο. Κατασκευάστηκαν μόλις 90 σασί μεταξύ 1953 και 1956, γεγονός που την καθιστά σήμερα ένα από τα πιο περιζήτητα μοντέλα στην ιστορία της Porsche. Αγωνιστικά αυτοκίνητα με επιβεβαιωμένη συμμετοχή σε θρυλικούς αγώνες πωλούνται σε δημοπρασίες, για ποσά που φτάνουν τα 2,5 έως 3,5 εκατομμύρια ευρώ. Δεν πρόκειται απλώς για ένα κλασικό μοντέλο· θεωρείται το πρώτο καθαρόαιμο αγωνιστικό που σχεδίασε η μάρκα εξαρχής για πίστα, το πρώτο της πραγματικό «supercar».

Το 1956 η Porsche προχώρησε στην εξέλιξη του μοντέλου με την Porsche 550A. Η νέα εκδοχή διέθετε πιο εξελιγμένο σωληνωτό πλαίσιο, ελαφρύτερο και πιο άκαμπτο, καθώς και βελτιώσεις στην πίσω ανάρτηση, για καλύτερο έλεγχο της γωνίας κάμπερ και χαμηλότερο κέντρο βάρους. Κατασκευάστηκαν περίπου 43 μονάδες, γεγονός που την καθιστά ακόμη πιο σπάνια. Η 550A κατέκτησε, μεταξύ άλλων, τη γενική νίκη στο Targa Florio του 1956, ενισχύοντας το αγωνιστικό κύρος της οικογένειας 550.

Σήμερα, ο μύθος του James Dean και της Porsche 550 Spyder παραμένει ζωντανός. Δεν είναι μόνο η τραγική σύμπτωση ενός ταλαντούχου ηθοποιού που έφυγε πρόωρα. Είναι ο συνδυασμός ταχύτητας, φιλοδοξίας, νεότητας και κινδύνου, που συμπυκνώθηκε σε ένα μικρό, ασημένιο αυτοκίνητο. Το «Little Bastard», έγινε σύμβολο μιας εποχής που λάτρευε την πρόοδο αλλά πλήρωνε συχνά βαρύ τίμημα για αυτήν.

Η ιστορία του δεν αφορά μόνο ένα δυστύχημα. Αφορά τη διασταύρωση του μύθου με τη μηχανική, του Χόλιγουντ με τον μηχανοκίνητο αθλητισμό, της ανθρώπινης φιλοδοξίας με τα όριά της. Και ίσως γι’ αυτό, περισσότερες από επτά δεκαετίες αργότερα, το όνομα του James Dean και η 550 Spyder, εξακολουθούν να προκαλούν δέος — σαν να μην έσβησε ποτέ ο ήχος εκείνου του μικρού boxer κινητήρα, στην ανοιχτή καλιφορνέζικη άσφαλτο.