Καλώδια σε κίνδυνο: Γιατί καταστρέφονται ή γίνονται… γεύμα για ποντίκια;

Όταν επενδύουμε μεγάλα ποσά για να αποκτήσουμε ένα αυτοκίνητο, το τελευταίο πράγμα που περιμένουμε να μας αφήσει στα… κρύα του λουτρού είναι οι καλωδιώσεις. Κι όμως, αυτό δεν είναι καθόλου απίθανο να συμβεί.

Πολλοί ιδιοκτήτες αυτοκινήτων βρίσκονται αντιμέτωποι με ζημιές χιλιάδων ευρώ, επειδή η επένδυση των καλωδίων κυριολεκτικά διαλύεται. Δεν πρόκειται για μύθο ή θεωρία συνωμοσίας. Είναι η σκληρή πραγματικότητα μιας βιομηχανίας που αναγκάστηκε να γίνει «πράσινη», ίσως πιο γρήγορα από όσο άντεχε η τεχνολογία των υλικών της. Η ιστορία αυτή άρχισε πριν από τουλάχιστον δύο δεκαετίες.

Υπάρχει «Νόμος για Βιοδιασπώμενα Καλώδια»;

Χρόνια τώρα κυκλοφορεί έντονα η φήμη ότι από το 2004 και μετά, η Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλε τη χρήση «βιοδιασπώμενων» υλικών στις πλεξούδες των αυτοκινήτων, με αποτέλεσμα αυτές να αποκτούν προβλήματα μετά από μια δεκαετία. Η πραγματικότητα είναι ελαφρώς διαφορετική, αλλά εξίσου οδυνηρή. Η Ε.Ε. δεν εξέδωσε ποτέ οδηγία που να λέει «φτιάξτε καλώδια που να χαλάνε». Εξέδωσε όμως την αυστηρή οδηγία ELV (End–of–Life Vehicles Directives) για την ανακύκλωση των οχημάτων. Εκεί απαγόρευσε τη χρήση βαρέων μετάλλων στα αυτοκίνητα, με πρώτο και καλύτερο τον μόλυβδο.

Μέχρι τότε, ο μόλυβδος ήταν το «μυστικό συστατικό» στη χημική σύνθεση των πλαστικών καλυμμάτων των καλωδίων. Λειτουργούσε ως μόνωση θερμότητας και χάρη σε αυτόν τα καλώδια των αυτοκινήτων της δεκαετίας του ’80 και του ’90 παρέμεναν ελαστικά, μαλακά και ανθεκτικά στις θερμοκρασίες που αναπτύσσονται στον κινητήρα για 20 ή 30 χρόνια. Όταν ο μόλυβδος αφαιρέθηκε οι κατασκευαστές στράφηκαν σε εναλλακτικούς, οικολογικούς σταθεροποιητές. Ωστόσο πολλά από αυτά τα νέα «lead-free» πλαστικά, έχουν μια τεράστια αχίλλειο πτέρνα: δεν αντέχουν στο χρόνο και στις συνεχείς υψηλές θερμοκρασίες.

Από το Πλαστικό στη Σόγια: Όταν οι Μονώσεις έγιναν… Σνακ

Κάποιες αυτοκινητοβιομηχανίες, στην προσπάθειά τους να μειώσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, στράφηκαν από τις αρχές του 2000 σε πλαστικές μονώσεις με βάση τη σόγια. Αυτό φαινόταν μια εξαιρετική, οικολογική ιδέα στα χαρτιά, αλλά αποδείχθηκε εφιάλτης στην πράξη. Αυτά τα φυτικής προέλευσης υλικά έχουν μια ανεπαίσθητη ελκυστική μυρωδιά όταν ζεσταίνονται. Για τον άνθρωπο είναι απλώς αισθητή, όμως για τα τρωκτικά είναι η απόλυτη πρόσκληση σε γεύμα! Όταν το αυτοκίνητο παρκάρει ζεστό το χειμώνα, τα ποντίκια τρυπώνουν στον χώρο του κινητήρα για να προστατευτούν από το κρύο. Εκεί, βρίσκουν μια πλεξούδα καλωδίων που όχι μόνο είναι ζεστή, αλλά μυρίζει και σαν… φαγητό. Το αποτέλεσμα είναι εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες παγκοσμίως να έχουν βρει τα καλώδια του αυτοκινήτου τους φαγωμένα από τα ποντίκια, οδηγώντας σε τεράστιου κόστους ηλεκτρολογικά προβλήματα.

Το φαινόμενο που θυμίζει τσόφλι αυγού

Ακόμα κι αν το αυτοκίνητό μας δεν δεχτεί επίθεση από ποντίκια, ο χρόνος και η θερμότητα δουλεύουν υπογείως. Τα νέα οικολογικά πλαστικά των καλωδίων κάτω από ακραίες συνθήκες, αντί να παραμένουν ελαστικά, εμφανίζουν το φαινόμενο της πρόωρης θερμικής αποσύνθεσης. Πρακτικά, μετά από 10-12 χρόνια συνεχών κύκλων θέρμανσης και ψύξης, οι μονώσεις των καλωδίων μπορεί να χάσουν την ελαστικότητα τους και να σπάσουν όπως το τσόφλι του αυγού. Σε πολλά σημεία, λόγω της ζέστης, η μόνωση ξεραίνεται σε βαθμό που μοιάζει με καμένη, κρυσταλλοποιημένη καραμέλα. Με την παραμικρή δόνηση του κινητήρα ή αν ένας μηχανικός τα ακουμπήσει για μια απλή συντήρηση, η μόνωση θρυμματίζεται και τα χάλκινα καλώδια μένουν γυμνά. Όταν δύο γυμνά καλώδια έρθουν σε επαφή, το βραχυκύκλωμα είναι αναπόφευκτο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα ηλεκτρονικά συστήματα των σύγχρονων αυτοκινήτων.

Η «Τέλεια Καταιγίδα» στα Premium Supercars

Αν αυτό το πρόβλημα είναι σοβαρό για ένα απλό αυτοκίνητο πόλης, για ένα μοντέλο επιδόσεων είναι μια πραγματική ωρολογιακή βόμβα. Και υπάρχει συγκεκριμένος τεχνικός λόγος γι’ αυτό. Οι σύγχρονοι υπερτροφοδοτούμενοι κινητήρες χρησιμοποιούν θηριώδεις τουρμπίνες. Οι θερμοκρασίες που αναπτύσσονται εκεί είναι τεράστιες και όλη αυτή η θερμότητα εγκλωβίζεται μέσα στον χώρο του κινητήρα και «σιγοψήνει» τα καλώδια. Τα οικολογικά πλαστικά χωρίς μόλυβδο δεν έχουν την δυνατότητα να αντισταθούν απέναντι σε τέτοιο θερμικό σοκ. Και για την αλλαγή των καλωδιώσεων πρέπει συχνά να αφαιρεθεί ο κινητήρας και πολλά άλλα τμήματα του αυτοκινήτου, αυξάνοντας τον λογαριασμό σε δυσθεώρητα ύψη.

Η ιστορία της μόνωσης στα καλώδια είναι το τέλειο παράδειγμα του πώς μια οικολογική οδηγία με τις καλύτερες προθέσεις, μπορεί να προκαλέσει απρόβλεπτες αλυσιδωτές αντιδράσεις στην πράξη. Η κατάργηση το μολύβδου έσωσε τον υδροφόρο ορίζοντα, αλλά άφησε τα καλώδια και τους ιδιοκτήτες αυτοκινήτων απροστάτευτους.