Ζωή πατίνι… Η αρχή και το τέλος της νεανικής αυτονομίας

Η μικροκινητικότητα εισέβαλε στην Ευρώπη υποσχόμενη φθηνή και οικολογική μετακίνηση. Και αποτέλεσε την αιχμή του δόρατος του «Last Mile», της μετακίνησης εντός των μεγάλων πόλεων. Και, κυρίως λόγο κόστους, τα πατίνια υπερίσχυσαν των υπολοίπων μέσων μικροκινητικότητας, όπως τα microcars και τα ηλεκτρικά ποδήλατα.

Advertisement

Από τις επιδοτήσεις μέχρι την εξάπλωση των ενοικιαζόμενων πατινιών, οι περισσότερες χώρες γέμισαν με χιλιάδες πατίνια που κινούνται ανεξέλεγκτα οπουδήποτε, με περισσότερους από έναν «επιβάτη». Και μάλιστα χωρίς εξοπλισμό ασφάλειας, χωρίς κάποιου είδους απόδειξη γνώσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και χωρίς κανένα διακριτικό αναγνώρισης.

Με λίγα λόγια η μόδα (κυρίως) και η τεχνολογία έτρεξαν τόσο γρήγορα που ξεπέρασαν σε ταχύτητα οποιαδήποτε προετοιμασία, την νομοθεσία και σίγουρα την οδηγική παιδεία και τις υποδομές. Σήμερα, με νωπές τις μνήμες από τις πρόσφατες τραγωδίες, το ερώτημα δεν είναι αν τα πατίνια είναι χρήσιμα, αλλά αν θα καταφέρουμε να βρούμε έναν (εφαρμόσιμο) τρόπο να υπάρχουν με ασφάλεια για όλους.

Σοκαριστικά στατιστικά: Μια ανοιχτή πληγή

Τα στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ. για το 2025 και τους πρώτους μήνες του 2026 αποτυπώνουν μια εφιαλτική εικόνα. Μέσα στο 2025 καταγράφηκαν 109 τροχαία ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια στην Ελλάδα, με απολογισμό δύο νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες. Και ο ρυθμός δεν ανακόπτεται το 2026, αφού καταγράφεται κατά μέσο όρο ένα ατύχημα κάθε τρεις ημέρες!

Το πιο τραγικό στοιχείο όμως αφορά τους ανηλίκους. Περισσότερα από 400 παιδιά χρειάστηκαν νοσηλεία μέσα σε έναν χρόνο, λόγω πτώσεων ή συγκρούσεων με πατίνι. Η πρόσφατη τραγωδία στα Μακρίσια Ηλείας, όπου ένας 13χρονος έχασε τη ζωή του μετά από μετωπική σύγκρουση με αυτοκίνητο, αποτελεί το πιο σκληρό καμπανάκι. Το παιδί βγήκε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας για να αποφύγει ένα σταθμευμένο όχημα.

Το νομικό πλαίσιο: Θεωρία vs Αναρχία

Παρά την ύπαρξη του Ν. 5209/2025 (του επικαιροποιημένου ΚΟΚ), η αναρχία στους δρόμους παραμένει. Ο νόμος είναι σαφής: Ο οδηγός πρέπει να είναι τουλάχιστον 12 ετών για να οδηγήσει πατίνι με μέγιστη ταχύτητα 6 χλμ./ώρα και 15 ετών για τα πιο γρήγορα. Επίσης κάθε οδηγός άνω των 12 ετών υποχρεούται να έχει έγγραφο ταυτοποίησης, αλλιώς βεβαιώνεται πρόστιμο 30 ευρώ. Από πλευράς εξοπλισμού, η χρήση κράνους, που βέβαια θα είναι στη σωστή διάσταση, εγκεκριμένο και δεμένο, είναι υποχρεωτική. Τέλος δεν επιτρέπεται να υπάρχει δεύτερο άτομο πάνω σε ένα πατίνι.

Στην πράξη βέβαια, βλέπουμε καθημερινά όλους αυτούς τους κανόνες να παραβιάζονται. Το «δικάβαλο», η κίνηση χωρίς κράνος και οι ταχύτητες που ξεπερνούν κατά πολύ τα νόμιμα 25 χλμ./ώρα (λόγω παράνομων μετατροπών στο λογισμικό) είναι πράγματα που συναντάμε καθημερινά. Για να μην συζητήσουμε τις περιπτώσεις χρήσης κινητού από οδηγούς πατινιών ή τη νέα μάστιγα της οδήγησης με ακουστικά και τη μουσική στη διαπασών.

Αλκοόλ και τεχνικές ελλείψεις

Η ασφάλεια όμως δεν υπονομεύεται μόνο από την απειρία των ανηλίκων οδηγών. Διεθνή στοιχεία από τη Σουηδία και τη Νορβηγία, αναφέρουν ότι 4 στους 10 χρήστες τρακάρουν λόγω χρήσης αλκοόλ, ειδικά τις νυχτερινές ώρες. Στην Ελλάδα, το πρόβλημα αυτό γιγαντώνεται στα τουριστικά κέντρα και στις περιοχές διασκέδασης.

Δείτε ακόμα: Μικροκινητικότητα: οχήματα και νομοθεσία

Επιπλέον, τα πατίνια πάσχουν από μια δομική αδυναμία, την απουσία φλας. Η  Γερμανία έχει εντοπίσει το πρόβλημα και από το 2027 κάνει υποχρεωτική την ύπαρξη φλας σε όλα τα νέα μοντέλα πατινιών. Στην Ελλάδα, η συζήτηση έχει μετατοπιστεί πλέον στην υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης, ώστε να προστατεύονται οικονομικά τα θύματα και οι οδηγοί σε περίπτωση σύγκρουσης.

Και σε αυτό το σημείο ας αναλογιστούμε την περίπτωση τραυματισμού πεζών από πατίνι ή ζημιάς σε αυτοκίνητο. Πώς θα ταυτοποιηθεί ο οδηγός και το πατίνι;

Βέβαια, θα είμαστε άδικοι αν δεν αναφέραμε τις υποδομές ή… την έλλειψη τους. Και ότι όταν ένα πατίνι πέσει σε λακκούβα, οι μικροί τροχοί του δεν συγχωρούν και η πτώση είναι σχεδόν βέβαιη.

Ναι στα πατίνια, αλλά με κανόνες

Η μικροκινητικότητα δεν πρέπει να δαιμονοποιηθεί, αλλά να ρυθμιστεί. Ήδη η πολιτεία έχει εντατικοποιήσει τους ελέγχους της Τροχαίας ενώ εξετάζει ακόμα και την καθολική απαγόρευση χρήσης από ανηλίκους σε συγκεκριμένες ζώνες. Κάτι που ενδεχομένως να «τσουβαλιάσει» όλους τους οδηγούς. Ακόμα και τους νομοταγείς, συνετούς και σωστά εξοπλισμένους που το χρησιμοποιούν για καθημερινές υποχρεώσεις σε αποστάσεις που δεν καλύπτονται εύκολα με τα πόδια.

Το κράνος δεν είναι προαιρετικό αξεσουάρ και το πατίνι δεν είναι gadget που αγοράζεις όπως ένα κινητό τηλέφωνο. Είναι ένα όχημα που απαιτεί γνώση, ανεξαρτήτως ηλικίας. Όλοι μας, αλλά περισσότερο οι γονείς, οφείλουμε να κατανοήσουμε ότι οδηγώντας ή δίνοντας σε ένα παιδί ηλεκτρικό πατίνι, υπάρχει έκθεση σε κινδύνους που ίσως δεν μπορούμε να διαχειριστούμε.